Serseriye Ne Demek? Düşündüren Bir Kelime Üzerine
Bugün akşam ofisten dönerken birden aklıma takıldı: “Serseriye ne demek?” Hani, bazen kelimelerin anlamları öyle değişiyor ki, zamanla ne kadar farklı şeyler ifade ettiklerini anlamak zorlaşıyor. Serseri kelimesi de tam olarak böyle bir kelime. Eskiden herkesin ağzında olan bu kelime, bir zamanlar toplumun kötüye giden figürlerinden birini tanımlarken şimdi daha çok günlük hayatta gördüğümüz, sistemden dışlanan, toplumdan kopmuş tipleri anlatmak için kullanılabiliyor. Ama gerçekten serseriye ne demek? Bu kelimenin anlamı sadece “çalışmayan ve dağınık” biri olmakla mı sınırlı? Yoksa zaman içinde daha fazla şey ifade ediyor mu?
Serseriye Kelimesinin Geçmişi
Kelimenin tarihsel kökenlerine inince, “serseri” kelimesinin tam olarak ne zaman ve nasıl kullanıldığını anlamak mümkün olmuyor. Ancak, eskiden serseri kelimesi, çoğunlukla sosyal normlara uymayan, kurallara karşı çıkan kişiler için kullanılıyordu. Zamanın akışında ise, biraz daha dağılmış, kuralsız ve toplumdan kopmuş kişileri tanımlayan bir kelime haline gelmişti.
İstanbul gibi büyük şehirlerde büyüdüyseniz, serseriye ne demek sorusu daha da karmaşıklaşır. Gençken hepimiz bir şekilde etrafımızdaki “serserilerle” karşılaşmışızdır. Hani sokakta karşılaştığınız, sürekli bir şeyler içen, kimseye zararı olmayan ama bir türlü iş gücü piyasasına giremeyen adamlardır. Aslında çoğunun hayatta belki de gerçekten bir yolu vardır ama toplumun onları dışlaması, “serseri” etiketini yapıştırmalarına neden olur. Onların dünyası farklıdır, bize benzemez ama bunu ne zaman anlayacak kadar büyüdüğümü fark ettim.
Serseriye Bugün Ne Anlam İfade Ediyor?
Bugün, serseri kelimesi hâlâ sokakta, toplumsal dilde varlığını koruyor. Ama zamanla ona yüklenen anlam biraz daha değişti. Eskiden belki de evsiz, işsiz insanları tanımlamak için kullanılan bu kelime, şimdi “bambaşka bir yaşam tarzı benimsemiş” olan kişileri tanımlıyor. Şimdi “serseriye ne demek?” diye sorsam, herhalde çoğu kişi kafasında bir portre çizer: Hırpani giyinen, kimseyle işi olmayan, ama ne zaman başını sokacağı bir yer bulsa rahatça geçinen biri. Ama gelin görün ki, bu portre de aslında ne kadar da tekdüze! Çünkü bir insanı “serseri” olarak etiketlemek, ona anlam yüklemek ne kadar doğru?
Serseriye Bir Etiket Mi? Yoksa Bir Yaşam Tarzı Mı?
Sonra bir soru aklıma geliyor: “Peki ya serseriye olarak tanımladığımız kişiler, gerçekten de ‘sisteme uymayan’ bireyler mi, yoksa sistemin onları dışlaması sonucu bu hale mi geldiler?” Sokağa her çıktığımda, bazen bu tip insanlar görürüm; ya bir köşe başında otururlar ya da göz göze geldiğimizde kısa bir selam veririz. O an, onların benden farklı olmasının tek nedeni ne olabilir ki? Gerçekten de bir yaşam tarzı mı? Ya da bir çıkışsızlık mı?”
Toplum, hepimizi belirli kalıplara sokmaya çalışıyor. “Şu işe gireceksin, şu şekilde davranacaksın, bu kurallara uymalı ve sonunda bir hayat kurmalısın” gibi… Ama birinin bu kuralları reddetmesi, ona “serseri” etiketinin yapıştırılmasına sebep oluyor. Ya da belki de bazen bir sistemin parçası olmaktan vazgeçmek, aslında insanın kendi kimliğini bulması anlamına gelir? “Serseri” kelimesi, zamanla, alternatif bir yaşam biçiminin sembolüne dönüşebilir mi, kim bilir?
Serseriye Duygusal Bir Bakış Açısı
Hadi, bir de kendimize soralım: “Serseriye etiketini taşıyan insanları, gerçekten anlamaya çalıştık mı?” Bazen, caddelerdeki o insanları gördüğümde, ilk başta “ya tembel, ya da sistemle uyumsuz biri” olarak değerlendiririm. Ama sonra durup düşündüğümde, belki de onları dışlamak, kendi korkularımı onlara yansıtmak oluyor. Çünkü onların yaşam tarzı, benim alıştığım hayatla tamamen zıt. O yüzden belki de toplum, “serseri” kelimesini bize öyle bir şekilde benimsetti ki, bu kelimeyi bir tür korku figürü gibi algılamaya başladık.
Bir yanda, günlük hayatını “normal” yaşamak zorunda hisseden insanlar, bir yanda da bu sistemin dışında kendi özgün yollarını bulanlar… Belki de serseriye olmak, toplumsal baskılara karşı bir tür direnç göstermektir. Hayatın normlarından sapmak, belki de bir tür cesaret gerektirir. Ama bu cesaretin, kimsede genellikle fark edilmediğini de kabul etmeliyiz.
Serseriye Olmak: Gelecek İçin Ne Anlama Geliyor?
Serseriye olmanın geleceği nasıl olacak? Bugün serseri olarak etiketlediğimiz kişi, yarın bizim gözümüzde farklı bir anlam taşır mı? Belki de toplumun normlarını daha da sorguladığımız, bireyselliğin ve özgürlüğün değer kazandığı bir gelecekte, serseriye olmanın anlamı daha derin ve önemli bir hale gelir. Bunu şu an için kimse bilemez tabii. Ama belki de toplumun dışladığı bu “serseri” figürleri, gelecekte farklı bir yaşam biçiminin sembolü olabilir.
Sonuç: Serseriye Bir Etiket Mi, Yaşam Tarzı Mı?
Bir kelimeyle ilgili düşünürken, sonuca varmak ne kadar zor oluyor! “Serseriye ne demek?” sorusunun cevabı, aslında içinden geçtiğimiz toplumsal yapıyla, yaşadığımız çevreyle ve her gün verdiğimiz kararlarla şekillenen bir anlam taşıyor. Herkesin serseriye olarak tanımladığı insan, belki de sadece farklı bir yolu seçmiş biridir. Özetle, serseriye olmak belki de, sadece toplumun dışladığı ya da “normal” saymadığı bir yaşam biçimi olabilir. Ama kim bilir, belki bir gün bu kelime, cesaretin ve özgürlüğün simgesi haline gelir.